Tante Annie & de dingen

Het is onschuldig begonnen in de jaren ‘80, op de Boekenbeurs. Mijn zus en ik beleefden de tijd van ons leven aan de stand van Het Volk. Daar reutelde het Jommekesrad en regende het kindergeluk. Alle boekenbeursmarketing verdween in ons plastieken zakje: stickers van de BRT, balpennen van de BRT, gazetjes, folders, alles wat gratis was. “Als ge boeken wilt hebben”, sprak vader, “gaat ge thuis maar naar de bibliotheek.” ’s Middags dronken we slappe cola en aten we smoskes in de cafetaria van zaal vier.

In het land van vlaai zwaaide destijds de gewone boterham nog de plak. Het smoske was een Antwerpse nieuwigheid, met aardappelsla meenden wij. Komende uit het oosten hadden wij namelijk nog nooit van het smoske gehoord. Laat staan dat wij beseften welke verschrikkingen het smoske nog allemaal in petto had. Want laat ons wel wezen, het smoske is een lepe truc, vergif voor frisse gedachten en iets om verwarring mee te zaaien op vergaderingen. Idem voor ciabatta’s, focaccia’s, notenbroodjes met brie en minisandwiches met surimi. Het maakt niet uit hoe sjiek de meeting is, of hoe duur de broodjes zijn, smos en co luizen je erin. Komt omdat het menselijk gestel niet voorzien is op vergaderen en spijs verteren tegelijk.

Al etend stroomt bloed naar maag en darmen. Al vergaderend stroomt bloed naar hoofd en hersenen. Het smoske maakt er een potje van. In de controlekamer is het alle hens aan dek. Rode bloedcellen rennen zich de benen onder het lijf vandaan. Bootjes met enzymen kapseizen in de wildwaterstroom van maagsap. Slimme ideeën lopen al mank voor ze over je tong naar buiten zijn gehobbeld. Verwarring in alle bloedvaten. Bomalarm in de gelederen. Met dank aan de smoske op de vergadertafel.

Na de meeting zijn er twee uitkomsten. Of je weet niet meer hoeveel broodjes je naar binnen hebt gewurmd. Of je bent vergeten waar het over ging. Gesmaakt heeft het nooit. En als het toch heeft gesmaakt, heeft de conventie tot niets gediend. Vergaderingen zijn tenslotte niet bedoeld om van de broodjes te genieten.
Bescheidenheid noopt de hand in eigen boezem te steken. Het smokse zou best terreur kunnen zijn op maat van mij alleen, maar dat is het niet. Het smoske is een verschrikking voor de hele mensheid. De geschiedenis levert de bewijzen. Een oorlog win je niet met een club kaas in de hand. Niet op het strand van Normandië. En niet in de meetingroom op de tweede verdieping. Op belangrijke momenten worden er geen smoskes gegeten. Nooit.

Herinner je de woorden van moeder: “Na het eten moogt ge niet gaan zwemmen. Ge moet eerst een uur wachten. Tot uw buik klaar is, uw armen en benen niet meer slap zijn.” In de jaren ‘80 wilde ik het niet geloven, nu weet ik dat het waar is. Lunchvergaderingen zijn hetzelfde als met een boterhammendoos op de wipplank staan. Het smoske is een bom onder ieders carrière. Het leidt de aandacht af. Vandaar dat ik heb besloten om me niet meer te laten foppen. Wie een broodje wil eten, maakt zich bij voorbaat verdacht. Tenzij de vergadering wordt belegd om onnozele dingen te bespreken.

“Amai, gij hebt een plezante job”, besloot Yvonne en ze deed het deksel van de watertank dicht. Binnen was het donker. Ik moest professioneel ontspannen. Helemaal! Het relaxatieprogramma afwerken. Aan niks meer denken. En me laten drijven. Nota bene op tien centimeter zoutwater. Precies gelijk in de Dode Zee, maar dan minder diep en in Deurne, in het schoonheidssalon van Yvonne. Johny Voners en Janine Bisschops waren er ook geweest. In het krantenartikel op de deur stond dat ze het fijn hadden gevonden in de watertank. Dáár lag ik in het donker aan te denken. En ook aan mijn auto die buiten verkeerd geparkeerd stond.

Mijn kleren hingen aan de kapstok. Mijn gsm piepte in mijn schoenen. Mijn notitities lagen naast de watertank. Op de rand van het chocoladebad. Onder de massagetafel. Tussen de theelichtjes. En altijd in de sfeer van pinkelende achtergrondmuziekjes. Want iedere maand had ik afspraak in een andere beautyfarm, voor een andere behandeling en een nieuw artikel. Ik geloof niet dat er één soort wellness is waar ik niet slechter van ben geworden. Lavastenen, stempelkussens, oorkaarsen, pompelmoespeel en zoutschrob, ik heb het allemaal beleefd.
Een heel leger Yvonnes heeft me onder handen genomen. Ze hebben me ingewikkeld, uitgepakt, besmeerd en gepamperd, telkens met de woorden: “Amai, gij hebt een plezante job.” En mijn hele familie vond precies hetzelfde.

Iedere nieuwe aflevering ging mijn moeder trouw naar de krantenwinkel om het bewijs te zien: een foto van mij terwijl ik op een massagebed lig te knorren. In een chocoladebad zit te snurken. Of met dichtgeknepen oogjes in een pluiszachte badjas hang te hangen. Iedere maand ergens anders. Onderweg veranderden ijver en talent in gewoon geluk. Tot er alleen nog een verwend nest overbleef. Op kantooruren in allerlei tobbes bubbelend, maar verder nooit tevreden. Met klachten hoefde ik niet meer af te komen.
Ik was de enige die het nog werken durfde te noemen. Ook al voerde Yvonne 1 me aardbeien, liet Yvonne 2 me van een glas champagne nippen en stonden Yvonne 3 en 4 aan het voeteneind mijn pootjes te oliën. Ik vond het allemaal zonde van de tijd. Ook in de watertank van Deurne.

Pas een héél uur later ging het deksel terug open. “Ik had nooit gedacht dat je het zo lang zou uithouden”, lachte Yvonne. De duivel in het wijwatervat had nondedju op zijn tanden gebeten. Om journalistieke redenen. Op de binnenkant van de tank kloppen en vragen of ik eruit mocht, leek me niet bijster professioneel. Bovendien moesten er notities worden genomen en foto’s worden gemaakt.
“Ai”, sprak de fotograaf. “Ik heb per ongeluk een tepel mee. Drijf je nog een keer voorbij? Alsof je aan het relaxen bent?” Het was niet bepaald simpel om me zonder kleren aan toch netjes op de foto te krijgen. Ik stapte verwilderd binnen, kwam vakkundig tot rust en ging verwilderd weer buiten. En niemand die er ooit iets van heeft gemerkt. Soms is relaxen namelijk wél een stiel.